Ellie-May kameraya heyecanla “En, en uygun arkadaşımın meskenine gitmek için benimle hazırlanın” diyor.
TikTok’da yayınlanan bu görüntü çekildiği vakit 10 yaşında olan Elli-May gülümseyerek, çok evreli cilt bakım rutinini anlatıyor.
Suratına saydam bir sıvı sürerken “Bu toniği çok, çok, çok, çok seviyorum” diyor. Akabinde cildi parlatmak için tasarlanmış bir seruma geçiyor ve coşkuyla “Aman ilahım, ne kadar da parlak” diyor.
Kabarcıklı sarı kreminden bir çeşit “smoothie” hazırlıyor, kremi elinin gerisine sürerek renkli bir nemlendiriciyle karıştırıyor.
Konuşmayı sürdürürken bir yandan gözlerinin altına dikkatle kapatıcı ve yanaklarına da pembe allık sürüyor. Sonra kirpiklerini kıvırıyor, maskara ve dudak parlatıcısı sürüyor.
Saçını da kurutup düzleştirdikten sonra artık “hazır” olduğunu söylüyor.
Ellie-May artık 13 yaşında. Sekiz yaşından bu yana cilt bakım eserlerini kullanıyor ve reklamını yapıyor. Covid pandemisinde karantina periyodunda cümbüş olarak başlayan bu durum, ailesi için ana gelir kaynağına dönüşmüş durumda.
Facebook, TikTok, YouTube ve Snapchat’te yayın yapıyorlar. Yalnızca TikTok’ta Elli-May’in 330 binden fazla takipçisi var.
Elli-May ile birlikte altı çocuk sahibi olan annesi Sophie, farklı toplumsal medya platformlarına içerik üreterek yılda 50.000 sterlinden (yaklaşık 3 milyon 80 bin TL) fazla gelir elde ettiklerini söylüyor.
Sophie İngiltere’nin güneydoğusundaki konutunun bahçesinde otururken yaptığımız manzaralı görüşmede, “İçerik üreticisi olmak hayatımızı değiştirdi” diyor; “Birçok çocuk Ellie’nin cilt bakımı rutinini merak edip öğrenmek istiyordu, ve işler oradan aldı yürüdü”.
“Çocuklar ve cilt bakımı” sözlerini toplumsal medya arama motorlarına yazdığınızda yüzlerce öteki kız çocuğunun kendi cilt bakım rutinlerini paylaştığı görüntüleri bulmakta zorlanmayacaksınız. Bu görüntülerin kimilerinde yaşları üçe, dörde kadar düşen çocuklar, heyecanla cilt bakımı ya da makyaj eserleri hakkında konuşuyor, “okul sonrası” ya da “benimle hazırlan” başlıklık görüntülerde bu kozmetik eserleri uygularken o gün yapacaklarını anlatıyorlar.
Kız çocuklarına yönelik cilt bakım eserleri pazarlanması yeni bir şey değil. Geçmişte peeling ve temizleyiciler pürüzsüz bir cilt vaat ederken, günümüzde kızlar “kusursuz bir cilt elde etme” umuduyla, birçoğu yaşlanma aksisi içerikler barındıran, daha geniş bir yelpazede, daha gelişmiş eserler kullanıyor.
Bu cilt bakımı influencerlarından kimileri kendilerini “ürün elçisi” olarak tanımlıyor, Bubble, Drunk Elephant, ve P. Louise üzere markaların eserlerini tanıtıyor.
Bu eserler ortasında K-Pop Demon Hunters temalı, “parlayan bir cilt için ışıltı artırıcı rutin” üzere farklı eserlerden oluşan paketler de bulunuyor.
Doğrudan çocukları hedefleyen eserlerin yanında, genç kızlar ortasında tanınan olan ve pazarın bu kısmıyla ilişkilendirilmek istemediklerini belirten markalar da var.
Bubble ve P.Louise markalarındansa bu hususta bir cevap alamadık.
Günlük çok kademeli cilt bakım rutinleri, Ellie-May üzere genç influencerların yanısıra, artık birçok kızın günlük hayatının bir kesimi olmuş durumda.
Cilt bakım markası Pai’nin 9-12 yaş ortası 1500 çocukla yaptığı araştırma, bu çocukların yarıya yakınının haftalık olarak birkaç farklı cilt bakım eseri kullandığını ortaya koydu. Bu çocukların yarıya yakını da eserleri “sorunlu olarak gördükleri ciltlerini düzeltmek için” kullandıklarını belirtti.
Bu artık milyarlarca sterlinlik bir bölüme dönüşmüş durumda. Pazar süratle büyüyor ve hiçbir yavaşlama ibaresi göstermiyor. Lakin, düzenleyici kurumlar da dahil kimi kısımlar, temkinli olunması gerektiği ikazını yapıyor.
Cornell Üniversitesi’nde doçent ve sosyal medya araştırmacısı olan Brooke Erin Duffy, “30’lu ve 40’lı yaşlardaki bayanlar uzun vakittir cilt bakım şirketlerinin gayesinde; bize yaşlanmanın bir sorun olduğunu söyleyip bir tahlil satıyorlar” diyor ve ekliyor:
“Artık genç kızlar da birebir baskı altına alınıyor.”
Bu dal toplumsal medya platformlarındaki içeriklerin de teşvikiyle büyümeye devam ederken, bu durum zararsız bir cümbüş olarak mı görülmeli yoksa kız çocuklarının dış görünüşleriyle ilgili koşullandırılması olarak mı?
Kozmetikoreksiya
Dermatologlar ve akademisyenler tarafından yeni bir terim ortaya atıldı: “Kozmetikoreksiya”. Bu terim, genç yaşlardan itibaren “kusursuz” bir cilt elde etmeye yönelik sıhhatsiz bir takıntıya sahip olmayı ve bunun sonucunda kozmetik eserlerin takıntılı biçimde kullanımını tanımlıyor. İtalya’daki Milano Üniversitesi’nden dermatolog Prof. Giovanni Damiani, daha genç hastalarından kimilerinde gözlemlediği bu zorlayıcı davranışlardan o kadar telaş duydu ki, yaşananları araştırmaya başladı.
Damiani, yaşları 8 ile 14 ortasında değişen 55 hastasıyla görüşmeler yaptı. Kozmetikoreksiya belirtileri gösterenlerin cep telefonlarına bağımlı olduğunu ve toplumsal medyada cilt bakımı görüntüleri izleyerek saatler geçirdiğini belirtiyor. Ayrıyeten bu şahıslar günlük olarak sayıları 10’a ulaşan farklı cilt bakım eseri kullanıyor ve makyaj yapmadan aile üyeleriyle bile sosyalleşmiyorlar.
İtalya Rekabet Kurumu (AGCM), Sephora ve Benefit kozmetik markalarının sahibi olan hoşluk şirketi LVMH hakkında iki soruşturma başlattı. AGCM, markaların eserlerinin çocuklar ve ergenler için tasarlanmadığını açıkça belirtip belirtmediğini ve “genç influencer’ları içeren örtülü pazarlama stratejileri” yoluyla satışlarını teşvik edip etmediklerini inceliyor.
Sözcü ayrıyeten, “genç tüketiciler ve cilt bakımı etrafındaki tartışmalar gelişmeye devam ederken”, tüm tüketicilere daha uygun dayanak ve rehberlik sağlamak gayesiyle şirketin “güzellik danışmanlarının sunduğu tavsiyelerin kalitesini daima olarak geliştirdiklerini” ekledi.
İngiltere’de Reklam Standartları Kurumu (ASA), İtalya’daki gelişmeleri yakından izlediğini ve emsal meselelerin ortaya çıkıp çıkmadığına dair ispatları incelediğini doğruladı; fakat “bu kademede rastgele bir resmi düzenleyici adım atılmadığını” belirtti.
Bu eserler ucuz değil. Yapılan bir araştırma, 18 yaş altındaki kullanıcılar tarafından paylaşılan 100 TikTok görüntüsünü inceledi ve paylaşılan cilt bakım rutinlerinin ortalama maliyetinin 125 sterlin olduğunu ortaya koydu. Kullanıma bağlı olarak, bu eserlerin her üç ya da dört ayda bir yenilenmesi gerekiyor.
İlkokul çağında olanlar da dahil olmak üzere çocuklar, Kore biçimi “cam üzere cilt” görünümünü elde etmeye çalışıyor.
Bir NHS danışmanı ve özel dermatolog olan Dr. Jean Ayer, “İroni şu ki, esasen buna sahipler. Küçükken cildiniz zati eksiksiz durumdadır. Cilt bariyeriniz olağanüstü bir halde korunur. Cilt hoşluğu budur” diyor.
‘Yaşlanma aksisi eserler çocuklara veriliyor’
Yaklaşık 20 yıldır vazife yapan Ayer, artık her zamankinden daha fazla çocuğun kozmetik eserler kullandığını söylüyor. Konsültasyonları büyük çeşitlilik gösteriyor; bir yanda küçük çocukları için en düzgün cilt bakım rutinini soran ebeveynler, başka yanda ise kullandıkları hoşluk eserlerine önemli tepkiler gösteren, sekiz yaşında çocuklar muayene odasına geliyor.
Ebeveynlerin birden fazla vakit dehşete düştüğünü lakin çocuklarını bu kadar çok farklı eseri kullanmayı bırakmaları konusunda ikna edemediklerini söylüyor.
Dr. Ayer, “Oldukça korkutucu. Bu eserler yaşlanma aksisi pazar için tasarlanmış. En âlâ ihtimalle, bu eserlere gereksinimleri yok. En berbat ihtimalle ise hassas genç cilde ziyan verebilecek ziyanlı bileşenler içeriyorlar” diyor.
Çocuklar tarafından kullanılan bu cilt bakım eserlerindeki çeşitli bileşenler nedeniyle, daha genç hastalarda akne ve makul bir hususla temas sonucu ortaya çıkan bir egzama tipi olan kontakt dermatit hadiselerinde artış gördüğünü söylüyor.
Bu eserlerin birçoğu, cilt hücreleri üzerinde biyolojik tesir yaratabilen etkin bileşenler içeriyor ve bu nedenle cildin işleyişini değiştirebiliyor. Bunların en güçlülerinden biri, cilt hücrelerinin yenilenme suratını artırarak ince çizgiler ve kırışıklıkların azalmasına yardımcı olabilen retinol. Çocuklarda bu süreç zati yüksek süratte gerçekleştiğinden, retinol gerçek bir yarar sağlamaz ve cildi çok uyarabilir.
Bu durum, esirgeyici cilt bariyerinin ziyan gördüğü “retinol yanığına” yol açabilir. Çocuklarda hassasiyet, egzama gibisi döküntüler yahut uzun vadeli hassaslık gelişebilir.
Ayer, bu eserlerde genç cilde ziyan verebilecek öbür birçok bileşen bulunduğu konusunda uyarıyor ve bir çocukta kontakt alerji geliştiğinde, o bileşeni içeren bir eseri tepki göstermeden bir daha asla kullanamayabileceğini belirtiyor.
Dermatologların ayrıyeten, ön saç çizgisinin gerilemeye başladığı frontal fibrozan alopesi olaylarında gençlerde artış gözlemlediğini söylüyor. Bunun, bu kadar genç yaşta çeşitli yüz kremlerinin kullanımındaki artışla kontaklı olabileceğini öne sürenler mevcut.
İngiltere’de birçok cilt bakım şirketini temsil eden Kozmetik, Şahsî Bakım ve Parfümeri Birliği (CTPA), yaklaşık 1.000 ebeveynin katıldığı bir araştırmada ebeveynlerin %40’ının cilt bakımı konusunda çocuklarından daha az bilgi sahibi olduklarını kabul etmelerinin akabinde yakın vakitte ebeveynler için bir rehber yayımladı.
CTPA Genel Yöneticisi Dr. Emma Meredith, gençlerin yaşlanma aksisi eserler yahut karmaşık ve gereksiz rutinler kullanmasını desteklemediklerini söylüyor.
Ellie-May’in annesi Sophie, kızının eserlerindeki içerikleri denetim ettiğini söylüyor. Birtakım bireyler toplumsal medyada kızının retinol üzere güçlü kimyasallar içeren kremleri açmasına müsaade verdiği için onu eleştirmiş, fakat Sophie bunun ziyanlı olduğunu bildiğini ve “kızının cildine yaklaşmasına müsaade vermeyeceğini” söylüyor. Ayrıyeten kızının okula nerede gittiği yahut nerede yaşadıkları üzere detayları açıklamama konusunda dikkatli olduğunu ve hesaplarına gönderilen karşılıkları yakından takip ettiğini belirtiyor.
Ellie-May, büyük hoşluk şirketlerinin marka lansmanlarına katılıyor; burada farklı eserleri deniyor ve başka içerik üreticileriyle bir ortaya geliyor, bunun eğlenceli olduğunu söylüyor. Kendisi ve Sophie, pazarın daha genç kesitini hedefleyen kendi vegan cilt bakım markalarını piyasaya sürmeye hazırlanıyor.
Ellie-May, 13 yaşından hem daha büyük hem de daha küçük görünüyor. Yumuşak bir halde konuşuyor, fikirli ve kendini uygun tabir ediyor; vakit zaman cevaplar için annesine bakıyor. Uzun, bakımlı tırnakları var ve makyaj yapıyor, fakat görünümü doğal. “Artık makyaj yapmak kendimi olağan hissettiriyor” diyor.
‘Gerçek olmayan bir imaja özeniyorlar’
Sophie, toplumsal medyadaki muvaffakiyetlerinin hayatlarını zenginleştirdiğini söylese de kimi psikologlar bu kendisinin farkında olan, toplumsal medyaya hâkim ve hoşluk takıntılı gençlerin, ileride nasıl görünmeleri ve hayatlarında nasıl olmaları gerektiğine dair çarpık bir bakış açısıyla büyüyebileceğinden kaygı ediyor.
Alberto Stefana, Damiani ile birlikte kozmetikoreksiya üzerine bir makale kaleme alan İtalyan bir psikolog. Çocukların büyüdükçe “gerçek manzaralarını kabul etmekte” zorlanabileceklerini söylüyor:
“Cilt bakımına takıntı geliştiren çocuklar ekseriyetle toplumsal medyada gördüklerinden etkileniyor. Hasebiyle özsaygıları, aldıkları beğeni sayısına yahut beşerler tarafından yorumlarda söylenenlere bağlı hale geliyor.”
“Kozmetikoreksiya” olarak isimlendirilen bu olgu çok yeni olduğundan, uzun vadeli ruhsal tesirler olup olmadığını bilmek güç; lakin Stefana, son araştırmasının vücut algısı bozukluğu ile örtüşmeler olduğunu gösterdiğini söylüyor. Bu, algılanan vücut kusurları nedeniyle kalıcı ve ağır utanç ve korkuya yol açan bir ruh sıhhati durumu.
Ve Stefana, şimdi bu kadar genç yaşta bile, kozmetikoreksiya belirtileri gösteren yedi yahut sekiz yaşındaki çocuklarda dert ve utanç belirtileri gördüğünü söylüyor.
Bu o kadar ağır olabiliyor ki, “okula gitmek istemiyorlar, zira çok fazla utanç hissediyorlar. Ve bu utanç, toplumsal medyada kendilerini diğerleriyle karşılaştırmalarından ve gereğince hoş hissetmemelerinden kaynaklanıyor.”
University College London’da toplumsal cinsiyet ve eğitim sosyolojisi profesörü olan Jessica Ringrose da buna katılıyor:
“Çocuklar bu içerikleri görüyor ve bunun ‘iyi yaşamı’, ülkü bir varoluş biçimini temsil ettiğini düşünüyor. Şayet onlara pazarlanan bu ‘kusursuz görünümü’ ya da ‘kusursuz önemli’ elde edemezlerse, bir halde başarısız olduklarını düşünüyorlar.”
TikTok, gençleri çevrimiçi ortamda korumak için özel tedbirleri olduğunu ve 18 yaş altına gayeli reklamlara müsaade vermediğini belirtiyor. Tıpkı vakitte gençlerin TikTok’u, dermatologlar tarafından desteklenen tavsiyelerle cilt sıhhati hakkında kendilerini eğitmenin bir yolu olarak da kullandıklarını söz ediyor.
Instagram ve Facebook’un da sahibi olan Meta, yorum talebine karşılık vermedi.
Ringrose ve konuştuğumuz öbür uzmanlar, bunun sırf toplumsal medya şirketlerinin sorunu olmadığını, sorumluluğun bir kısmının da eserleri satan cilt bakım markalarına ve ebeveynlere ilişkin olduğunu söylüyor.
Ringrose, “Bir çocuğun marka elçisi olarak hareket ettiğini ve bu dünyayı öbür çocuklara tanıttığını gördüğünüzde, bu durumu meşrulaştırıyor” diye ekliyor.
Ancak tıpkı vakitte, giderek genişleyen bir dijital dünyanın içinde, hatta birçok vakit onunla iç içe yaşıyoruz. Çocuklar çevrimiçi ortamda hayatta kalmanın, hatta tahminen de gelişmenin bir yolunu mu öğreniyor?
Stefana buna katılmıyor; çocukların ve gençlerin gerçek dünyada değil, sırf dijital dünyada var olan bir görünüm ve estetik için çok fazla vakit ve para harcadığını söylüyor:
“Çekici olanla olmayan ortasındaki algı bile çarpıklaşıyor. Toplumsal medya paylaşımlarındaki filtreler ve yapay zekâ kullanımı, çocukların gördüğü kimi imgelerin gerçek olmadığı manasına geliyor; bu yüzden aslında var olmayan bir şeye özeniyorlar.”
Kaynak: Haberler.com
